الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )
97
رسائل شيخ انصارى ( فارسى )
خبر فاسق اطمينان حاصل شد آن خبر فاسق هم حجت مىشود و ما مىتوانيم مطابق خبر فاسق عمل كنيم چرا كه مناط حجيت در آن وجود دارد حال سؤال مىكنيم اگر چنين است چرا آيهء نبأ به طور مطلق فرموده : خبر فاسق حجت نيست كه اين اطلاق شامل خبر فاسقى بشود كه اطمينانآور است و چرا آن را مقيّد نكرد ؟ زيرا در موارد نادرى هم كه از خبر فاسق اطمينان حاصل مىشود ، اين اطمينان با اطمينان حاصله از خبر عادل قابل مقايسه نيست ، چرا كه اطمينان در خبر عادل پابرجا و مستقرّ است كه به آسانى قابل زوال نيست ، اما اطمينان حاصل از خبر فاسق ، امرى بدوى و ظاهرى و متزلزل است . حال آيهء شريفه ارشاد به اين نكته دارد كه معيار عمل شما اطمينان مستقرّ و پايدار باشد و نه بدوى . * اگر مراد از تبيّن ، تحصيل اطمينان باشد و مراد آيه اين باشد كه مناط فعل شما بايد اطمينان باشد ، لازمهاش اين است كه : امر ( تبينوا ) كه دال بر وجوب تحصيل اطمينان است امرى عبث باشد چرا كه عقل هر عاقلى حكم مىكند كه تا مطمئن نشدى اقدام نكن چه در خبر عادل و چه در خبر فاسق ، پس نيازى به امر شارع نيست چه پاسخ مىدهيد ؟ مىگوئيم : آيهء شريفه در مقام اشاره و ارشاد به اين نكته است كه : اى عقلائى كه به مقتضاى عقل خود به اطمينانتان پايبند هستيد ، آگاه باشيد كه اطمينان بايد پايدار و مستقر باشد نه بدوى و لذا ارشاد و اشاره به حكم عقل و تأكيد برآن عبث نمىباشد .